- Sint Martinus kerk
In de Liemers, waarin
Wehl gelegen is, werd reeds vroegtijdig het Christendom gepredikt. Omstreeks
700 stichtte Sint Willibrord in Emmerich (D) de Sint Maartenskerk. De
volgelingen van deze grote missionaris hebben hier het Christendom gebracht.
Binnen een eeuw was er behoefte aan een eigen kerk in Wehl.
In 1188 wordt voor het
eerst gesproken over een stenen kerk. De parochie Wehl was eerst onderhorig
aan de kerk van Zeddam. Wehl wordt echter als parochie al genoemd in 1234,
zodat ze toen zeker al onafhankelijk was. Dat klopt trouwens ook, als wij op
de ouderdom van een gedeelte van de toren letten. Volgens deskundigen is dit
gedeelte uit de tijd tussen 1150 en 1200. Het feit dat de kerk als patroon
Sint Martinus heeft, wijst ook al op de hoge ouderdom. Zowel de Franken als
Sint Willibrord hadden een bijzondere verering voor deze heilige.Het verhaal
van de patroon van de kerk is zichtbaar in de glas-in-loodramen die achter
het hoofdaltaar geplaatst zijn (1910).
De Wehlse Sint
Martinuskerk is van oudsher geplaatst op een kruispunt van wegen en daarbij
ook nog op één van de hoogste punten van ons dorp. Oorspronkelijk stond de
oude toren tegen de voorgevel van het oude kerkje aan. Omstreeks 1480 is de
kerk herbouwd en veel ruimer gemaakt. De toren werd nu ook ingebouwd en
wellicht is toen de traptoren geplaatst.
In 1854-1855 werd de
kerk langer gemaakt en wel naar de oostkant, dus in de richting van het
altaar. Hier was nog voldoende ruimte voor, want tot nu toe had het kerkhof
om de kerk gelegen.
In 1854 vond de
aartsbisschop van Utrecht, Mgr. Zwijsen, het gewenst dat het dorp Kilder,
dat tot dan toe onder de parochie Zeddam viel, tot de parochie Wehl ging
behoren. Dat is ongeveer 30 jaar zo gebleven. Omstreeks 1880 werd de kerk
van Wehl te klein. Daarom, en vanzelfsprekend ook om de gemeenschap van
Kilder te gerieven, benoemde de aartsbisschop, Mgr. Snickers, kapelaan
Bluemers van Keijenborg tot assistent te Wehl met als opdracht: de
oprichting van de parochie Kilder. In 1886 vond daar de plechtige inwijding
van de kerk plaats.
Een twintigtal jaren
later, onder het pastoraat van pastoor Berndes (1908 - 1915) was het aantal
communicanten in Wehl echter zodanig gegroeid (decreet van de vervroegde
kindercommunie van Z.H. Pius X), dat de kerk weer te klein was geworden.
Uitbreiding was noodzakelijk. Pastoor Berndes heeft hiervan slechts het
begin mogen meemaken.
In 1916 tijdens het
pastoraat van pastoor Dillman ( 1915 – 1927) was het werk voltooid. Tijdens
deze ingrijpende verbouwing was er op ’t Kempke een houten noodkerk
geplaatst. Onze oude Sint Martinuskerk had door een aanbouw van een dubbel
transept veel aan ruimte en aan schoonheid gewonnen. In de timmerfabriek van
de heer Theodoor Damen te Wehl werden keurige nieuwe banken vervaardigd. Er
kwamen 220 nieuwe zitplaatsen bij voor de parochianen van Wehl en Nieuw Wehl.
Na een tiental jaren
werd de kerk opnieuw te klein en bleek de behoefte aan een nieuwe parochie
en een kerk te Nieuw Wehl. Tot pastoor van de kerk van Onze Lieve Vrouw van
Altijddurende Bijstand te Nieuw Wehl werd benoemd Henricus van Ooyen, die
sinds 1911 kapelaan te Wehl was. In 1925 was de parochie van Nieuw Wehl een
feit. De Wehlse Sint Martinuskerk onderging daarna, althans uiterlijk, geen
grote veranderingen meer. Inwendig gebeurde er heel wat.
In 1941 werd het
zangkoor verbouwd en werd er een pijporgel gekocht. In de jaren daarna
kwamen er nog nieuwe glas-in-loodramen bij, werd het priesterkoor flink
uitgebreid en werd een dagkapel achter in de kerk gerealiseerd.
Tussen 1983 en 1985
had de eerste fase van de restauratie van het kerkgebouw plaats. In 1990 /
1991 de tweede fase. In 2004 en 2005 zijn de toren en torenklok
gerestaureerd, in 2006 de torenspits en het kruis met de haan en in 2007 de
twee grote vensters aan de noordzijde.
Al geruime tijd staat
de Martinuskerk onder toezicht van Monumentenzorg. Mede omdat onze parochie
al zo lang bestaat is de parochie in het bezit van een aantal waardevolle
kunstvoorwerpen. Een aantal kunstvoorwerpen is in bewaring gegeven bij het
Liemers Museum te Zevenaar.
Zowel de kerk als
pastorie / parochiecentrum zijn beiden rijksmonumenten en zijn
onverbrekelijk met elkaar en met Wehl verbonden.
Ringleiding
In het gehele
middenschip van onze kerk is een ringleidingsysteem aangebracht.
Slechthorenden met een gehoorapparaat, dat voorzien is van een bepaalde
schakelaar, kunnen hier op afstemmen en van de ringleiding gebruik maken.
/kerk.jpg)
/kerk%204.jpg)
/kerk%203.jpg)
/glas%20in%20lood.jpg)